Kto naprawdę obsługuje Twój etap programu Czyste Powietrze?

NFOŚiGW: zasady i centralne dokumenty

NFOŚiGW publikuje program, aktualne wersje dokumentów, komunikaty, pytania i odpowiedzi oraz narzędzia. To pierwsze źródło do ustalenia, która edycja obowiązuje dla nowego wniosku. Nie jest jednak miejscem, do którego automatycznie wysyła się każdy indywidualny załącznik.

Korzystając ze strony centralnej, zawsze zapisuj datę aktualizacji. Program został zmieniony po wstrzymaniu poprzedniego naboru: nowa odsłona ruszyła 31 marca 2025 roku, a kolejna wersja dokumentów obowiązuje dla wniosków od 20 lipca 2026 roku. To dlatego odpowiedzi z różnych lat mogą się różnić.

WFOŚiGW: właściwość wojewódzka i umowa dotacji

Pytanie ogólne i pytanie o sprawę

Program realizuje 16 wojewódzkich funduszy. Właściwy fundusz ustalasz według położenia budynku. Jego strona jest źródłem informacji o kanałach wnioskowania, operatorach na danym terenie i obsłudze konkretnej umowy. Gdy gmina nie pełni funkcji operatora, WFOŚiGW jest również wskazywany jako operator dla osób, które muszą korzystać z tej ścieżki.

Pytanie o status wysłanego wniosku kieruj kanałem podanym przez właściwy fundusz i oznacz numerem sprawy. Nie przekazuj dokumentacji innemu WFOŚiGW tylko dlatego, że jego instrukcja jest łatwiejsza do znalezienia.

Rozdziel pytania. O wykładnię aktualnego punktu programu pytaj kanałem programowym, a o etap własnego wniosku — kanałem obsługi sprawy. W drugim przypadku podaj numer sprawy, ale nie opisuj publicznie danych dochodowych ani stanu własności. Zapisz odpowiedź wraz z datą i wersją dokumentu, którego dotyczyła.

Gmina: operator, punkt albo źródło zaświadczenia

Nazwa punktu nie wystarcza

Gmina może pełnić więcej niż jedną rolę, ale trzeba je rozdzielić. Jako operator zapewnia wsparcie opisane w systemie operatorskim. Punkt konsultacyjno- informacyjny może mieć zakres wynikający z odrębnego porozumienia. Gmina może też wydawać dokument potrzebny do określenia poziomu dofinansowania, jeśli aktualne przepisy i formularze tak stanowią. Jedna rola nie dowodzi drugiej.

Sprawdź gminę w aktualnej liście operatorów NFOŚiGW lub WFOŚiGW. Następnie porównaj zakres na oficjalnej stronie gminy. Sformułowanie „pomagamy w programie” nie mówi jeszcze, czy urząd może złożyć wniosek w Twojej ścieżce.

Na karcie kontaktu wpisz osobno: nazwę roli, podstawę, czynności wykonywane, czynności niewykonywane i okres obowiązywania. Dzięki temu stary komunikat o punkcie konsultacyjnym nie zostanie potraktowany jako aktualne potwierdzenie operatora, a zaświadczenie wydawane przez gminę nie będzie mylone z decyzją WFOŚiGW o dofinansowaniu.

Operator: wsparcie, nie wykonawca robót

Według stanu z 25 sierpnia 2026 roku operatorami wskazanymi przez NFOŚiGW są gminy oraz WFOŚiGW. Operator wspiera beneficjenta od przygotowania do rozliczenia. Jego udział jest obowiązkowy przy prefinansowaniu i najwyższym poziomie dofinansowania, a może być opcjonalny w podwyższonym poziomie bez prefinansowania.

Operator nie jest wykonawcą termomodernizacji i nie powinien być utożsamiany z firmą, która sprzedaje urządzenie. Lista ZUM również nie jest listą operatorów. Jeśli prywatny podmiot używa tego tytułu, sprawdź go na oficjalnej liście przed przekazaniem danych lub podpisaniem pełnomocnictwa.

Powiat: informacja nie tworzy kompetencji

Karta lokalnej inicjatywy

W aktualnych materiałach ogólnopolskiego systemu operatorskiego powiat nie jest wskazany jako standardowy operator ani kanał składania wniosku. Powiat może organizować wydarzenie, prowadzić projekt doradczy, udostępniać komunikat albo współpracować lokalnie. Zakres takiego działania musi wynikać z oficjalnej informacji lub dokumentu. Nie można go rozciągać na przyjmowanie wniosków, zawieranie umów czy wypłatę dotacji.

Zrób test: znajdź nazwę zadania, dokument powierzający, okres obowiązywania, adresata dokumentów i źródło finansowania. Jeżeli komunikat tylko odsyła do WFOŚiGW lub gminy, powiat pozostaje punktem informacyjnym, a nie stroną sprawy.

Jeżeli powiat prowadzi własne doradztwo, zanotuj, czy jest to spotkanie edukacyjne, pomoc techniczna, projekt finansowany odrębnie czy formalna współpraca z instytucją programu. Sprawdź regulamin usługi, zasady przetwarzania danych i to, czy konsultant jedynie omawia dokumenty, czy ma umocowanie do ich przekazania. Nie rozszerzaj zakresu pomocy na podstawie ustnej deklaracji.

Starosta w Prawie budowlanym: osobny tor

Prawo budowlane wskazuje starostę jako organ administracji architektoniczno- budowlanej pierwszej instancji co do zasady, przy zachowaniu ustawowych wyjątków. Może to mieć znaczenie, jeśli zakres inwestycji wymaga zgłoszenia albo pozwolenia. Jest to jednak kompetencja wynikająca z Prawa budowlanego, nie z samego programu dotacyjnego.

Nie przyjmuj, że każda wymiana źródła, okien lub ocieplenie wymaga tej samej procedury. Sprawdź zakres z projektantem i aktualną procedurą GUNB. W mieście na prawach powiatu zadania starosty wykonuje właściwy organ miasta, a ustawa przewiduje także sprawy należące w pierwszej instancji do wojewody.

Pięć pytań do każdego punktu kontaktu

Zanim przekażesz dokument, zapytaj:

1. Na jakiej podstawie podmiot wykonuje tę rolę?
2. Czy jest aktualnie na oficjalnej liście właściwej dla tej roli?
3. Czy przyjmuje dokument, czy tylko pomaga go przygotować?
4. Kto zawiera umowę i kto rozpatruje wniosek albo płatność?
5. Czy odpowiedź dotyczy dotacji, audytu, wykonawcy czy prawa budowlanego?

Wynik zapisz z datą i linkiem. Następnie wybierz kanał według Jak wybrać właściwą ścieżkę programu Czyste Powietrze i dołącz potwierdzenia do Teczka budynku i wykonawcy od stanu „przed” do rozliczenia. Pozostałe instrukcje znajdziesz w Punkt kontrolny przed wnioskiem, umową i rozliczeniem.